1. Ana Sayfa
  2. Eğitim-Öğretim Süreçleri
  3. Programların İzlenmesi ve Güncellenmesi

Programların İzlenmesi ve Güncellenmesi

Yükseköğretim kurumlarında kalite güvence sisteminin en önemli boyutu; öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerin hedeflenen yeterliliklere ulaşabilmesinin güvence altına alınmasıdır. Bu nedenle yükseköğretim kurumlarında okutulan tüm programların periyodik olarak izlenmesi, sonuçların ilgili birimlerce değerlendirilmesi ve güncellemelerin yapılması iç ve dış kalite güvence sisteminde öncelikli ele alınan kavramlardır.

NOT:

Yükseköğretim sistemimiz son yıllarda; birim, öğrenci, ve program sayıları bakımından önemli bir büyüme kaydetmiş ve yükseköğretime erişim istatistikleri bağlamında Avrupa Yükseköğretim Alanı’nda (AYA) 2. sıraya yerleşmiştir. 2019 yılı itibariyle, 129 devlet, 72 vakıf ve 5 vakıf meslek yüksekokulu olmak üzere 206 yükseköğretim kurumu bulunmaktadır. Yaklaşık 30.000 öğretim programına kayıtlı öğrenci sayısı ise, 3.098.497’si örgün, 789.185’si ikinci öğretim, 3.586.216’sı açıköğretim ve 86.423’ü uzaktan öğretim olmak üzere toplam 7.560.371’e ulaşmıştır.

İç Kalite Güvence Sisteminde Programların İzlenmesi ve Güncellenmesi

Bir yükseköğretim kurumunda eğitim öğretim süreçlerindeki iç kalite güvence sistemi, paydaşların aktif katılımı ve ulusal ve uluslararası ölçütler dikkate alınarak; kurumun eğitim-öğretim politikaları, misyonu, stratejik hedefleri doğrultusunda tasarlanmış olan öğretim programının uygulanması,izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi mekanizmalarını içermektedir.

Programların sürekli izlenmesi ve güncellenmesi;

  • Programı veren birimde izlemeye ve değerlendirmeye olanak veren bir organizasyonel yapılanmayı, sorumluların belirlenmesini,
  • Birimler ve bireyler düzeyinde kalite güvencesi kültürünün benimsenmiş olmasını,
  • Öğretim elemanlarının, program değerlendirme, öğrenci merkezli öğrenme ve öğretme yaklaşımları ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinliklerinin desteklenmesini
  • Süreç ve performans göstergelerinin tanımlanmasını,
  • Paydaş katılımını ve
  • Veri yönetimini kolaylaştıracak bir bilgi yönetim sistemini gerektirmektedir.
NOT:

Yükseköğretim Kalite Güvencesi Ve Yükseköğretim Kalite Kurulu Yönetmeliğine göre,
MADDE 18 – (1) Yükseköğretim kurumları, kendi kurumlarında uygulanacak iç ve dış kalite güvence sisteminin oluşturulması ve işletilmesi ile kurumsal ve program iç ve dış değerlendirme süreçlerinin Kurul tarafından oluşturulacak uygulama esasları doğrultusunda yürütülmesini sağlamakla yükümlüdür.
MADDE 17 – (1) Yükseköğretim Kalite Komisyonunun görevleri;
a) Kurumun stratejik planı ve hedefleri doğrultusunda ve Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı faaliyetleri ile idarî hizmetlerinin değerlendirilmesi, izlenmesi ve kalitesinin geliştirilmesi amacıyla ilgili kurumun iç ve dış kalite güvence sistemini kurmak, kuruma özgü anahtar performans göstergelerini tespit etmek, program değerlendirmesi yapmak ve bu kapsamdaki çalışmaları senatoya; senato bulunmayan kurumlarda ise yönetim kuruluna sunmak tır.

Şekil 1. Eğitim öğretim süreçlerindeki iç kalite güvence sistemi

Programların İzleme ve değerlendirme çalışmaları 2 periyodik çevrimde gerçekleştirilmelidir:

1-Yıllık çevrimin kapatılması: Program ve ders kazanımlarına ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirilmesi amacıyla her akademik yılın sonunda, hedeflenen ders öğrenme kazanımlarına ulaşma düzeyi sonuçları ve paydaşların bu sonuçlara ilişkin görüşleri dikkate alınarak gerçekleştirilen güncellemeleri kapsar. Değerlendirme sonrası,yıllık birim özdeğerlendirme raporu hazırlanır. Özdeğerlendirme raporu, ilgili kurullarda hedeflenen ders öğrenme kazanımlarına ulaşma düzeyi ve paydaşların sonuçlara ilişkin görüşleri dikkate alınarak değerlendirilir ve yıllık iyileştirmeler gerçekleştirilir.

2-Program sonundaki çevrimin kapatılması: Programın mezun verme süresinin sonunda gerçekleştirilen izleme ve değerlendirme kapsamında mezunların hedeflenen yeterliliklere ulaşma düzeyi; program memnuniyeti, iş dünyasının görüşleri, istihdam verileri gibi paydaş görüşleri dikkate alınarak değerlendirilir ve programa ilişkin güncellemeler gerçekleştirilir. Program sonundaki çevrim programın yapısına göre mezuniyet sonrası 1-2 yıl içerisinde kapatılabilir.

UYARI:

Birim Özdeğerlendirme Raporu, sadece eğitim-öğretim süreçlerini değil, araştırma ve idari hizmet fonksiyonlarının da değerlendirildiği yıllık ve 4 yıllık çevrimlerin kapatıldığı bütüncül bir rapordur.

Programların izlenmesi ve güncellenmesini içeren birim özdeğerlendirme raporlarının hazırlanması programların sahibi olan bölümlerin sorumluluğundadır; kalite çalışmalarının sahibi ise bölümlerdeki öğretim elemanlarıdır. Birimlerden gelen özdeğerlendirme raporları, kurumun eğitim öğretim politikası, stratejileri ve hedefleri doğrultusunda kalite komisyonu ve senatoda değerlendirilmelidir.

NOT:

Program akreditasyonu, programların izleme ve güncelleme çalışmalarını güvence altına aldığını kanıtlayan bir değerlendirme yaklaşımı olması nedeniyle iç kalite güvencesi sistemin en önemli araçlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Kalite Güvence Sisteminin önemli bir birleşeni olan Performans Yönetim Sistemi’nin bir bileşeni Programların İzlenmesi ve Değerlendirilmesidir. Dolayısıyla Programların İzlenmesi ve Değerlendirilmesinde en önemli husus eğitim öğretim süreçlerinde kurumun misyonu ve hedefleri doğrultusunda, özgünlüğünü en çok yansıtan ve en önemli olduğunu düşündüğü anahtar performans göstergelerine de (APG) karar vererek izlemesidir.

UYARI:

Yükseköğretim Kalite Kurulu Dış Değerlendirme Programı’nda, kurumlardan “programların izlenmesi ve güncellenmesi” çalışmalarını aşağıdaki performans göstergeleriyle izlemeleri beklenmektedir:
1- Akredite program sayısı
2- Akredite olmayan programlarda sürekli iyileştirme (PUKÖ) çevrimlerini kapatan program sayısı
3- Mezunların yeterliliklerine ilişkin memnuniyet düzeyi
4- İş dünyasının mezunların yeterlilikleri ile ilgili memnuniyet düzeyi
5- Alana özgü Ulusal sınavlarda başarı düzeyi (TUS, DUS, KPSS vb)
6- Piyasa analizi

Programların öğrenme kazanımlarının (yarı yıllık/yıllık) ve mezuniyet sonrası öğretim amaçlarına ulaşılıp ulaşılmadığının izlenmesi amacıyla önerilen girdi- süreç ve çıktı bazlı bazı performans göstergeleri Şekil 2’de özetlenmektedir.

Şekil 2. Yükseköğretim kurumlarında girdi-süreç ve çıktı bazlı performans göstergeleri

Kurumlar öncelikle paydaşları ile iyi yapılandırılmış bir etkileşim mekanizması kurmalı, düzenli alınan geribildirimler iyileştirme süreçlerine yansıtılmalı ve sonuçları da tekrar paydaşları ile paylaşılmalıdır. Bu şekilde paydaşlar PUKÖ çevrimlerinin kapatılmasına aktif şekilde katılır.

Günümüzde veriye dayalı karar alma süreçlerinin daha doğru ve verimli sonuçlar çıkardığı yadsınamaz bir gerçektir. Bu nedenle programların izlenmesi ve değerlendirmesinin kurumun bütünleşik bilgi yönetim sistemi ile destekleniyor olması önerilir.

Dış Kalite Güvence Sisteminde Programların İzlenmesi ve Güncellenmesi

Dış Kalite Güvence sisteminde değerlendirme yöntemleri Şekil 3’te özetlenmektedir:

Şekil 3. Dış Kalite Güvence sisteminde değerlendirme yöntemleri

Yükseköğretim Kalite Kurulu’nun “Kurumsal Dış Değerlendirme Ölçütleri” nde eğitim öğretim başlığı altında 6 ölçüt tanımlanmıştır:

Şekil 7. PUKÖ çevriminin dış değerlendirme ölçütleriyle ilişkisi
Son güncelleme 17 Temmuz 2019

Bu içerik faydalı mıydı?

İlgili İçerikler